بهگزارش قدس آنلاین، این روزها یکی از مهمترین موضوعاتی که در فضای رسانهای مطرح است موضوع آتشبس و صلح میان ایران، آمریکا و اسرائیل است. طی روزهای اخیر از تهدیدات ترامپ برای پایان جنگ گرفته تا ارائه پیشنهاد و حتی میانجیگیری کشورهای منطقهای و فرامنطقهای؛ گویای این نکته است که طرف متجاوز به دنبال انجام یک آتسبس موقت است که مسئولان ایرانی به شدت با این پیشنهاد مخالفت و آن را رد کردهاند؛ اما چرا ایران پیشنهاد آتشبس را نمیپذیرد؟
در این مدت دلایل مختلفی برای عدم پذیرش آتشبس از سوی ایران منتشر شده که آخرین آنها متن ارائه شده از سوی سفارت ایران در ژاپن و همچنین مصاحبههای دستگاه دیپلماسی ایران با رسانههای خارجی است. این متن در کنار سخنان مقامات این کشور، دلایل روشنی را برای موضع ایران در قبال آتشبس موقت در جنگی که آن را «جنگ تجاوزکارانه» میخوانند، تبیین میکند. محور اصلی این دلایل، بیاعتمادی عمیق به طرف مقابل و تجربیات تلخ گذشته است که ایران را به این نتیجه رسانده که آتشبس موقت به جای حل بحران، صرفاً به تکرار و تشدید آن منجر خواهد شد.
سفارت ایران به صراحت از دو چهره بسیار آشفته و جنگطلب، ترامپ و نتانیاهو، به همراه همدستانشان نام میبرد و آنان را کاملاً غیرقابل اعتماد توصیف میکند. این دیدگاه نشاندهنده این است که ایران، رهبران فعلی طرف مقابل را افرادی فرصتطلب و بیتعهد به صلح پایدار میداند. بر اساس این باور، هرگونه آتشبس موقت، صرفاً فرصتی برای این رهبران خواهد بود تا برنامه و اهداف شوم خود را در آینده پیگیری کنند. این عدم اعتماد، ریشه در سوابق و اظهارات گذشته این چهرهها دارد که ایران آنها را به عنوان نشانههایی از نیات خصمانه تفسیر میکند.
دومین دلیلی که در این رابطه اعلام شده این است که آتشبس موقت تلهای برای از سرگیری جنگ خواهد بود. در توضیح این مسئله باید به تجربه جنگ تجاوزکارانه سال گذشته اشاره کرد. درحقیقت ایران معتقد است که در گذشته، آتشبسهای موقت به جای پایان دادن به درگیری، صرفاً به طرف متجاوز فرصت داده تا خود را تنظیم مجدد، استقرار مجدد و از سرگیری جنگ کند. این تجربه، منجر به این باور شده است که پذیرش مجدد چنین آتشبس، تکرار یک سناریوی خطرناک است که در نهایت به ضرر ایران تمام خواهد شد.
از طرفی دیگر آتشبس موقت، راهحلی برای بحران نیست، بلکه تکرار آن است. از نگاه ایران؛ آتشبس موقت، راهی برای خروج از بحران فراهم نمیکند، بلکه تکرار بحرانها را به دستور کسانی که از درگیری سود میبرند، تضمین میکند. این بدان معناست که مشکلات ریشهای که منجر به جنگ شدهاند، با آتشبس موقت حل نمیشوند و تنها به تعویق میاندازند. این امر به نفع طرفهایی است که از ادامه درگیری سود میبرند و از این رو، آتشبس موقت به ابزاری برای تداوم چرخه بحران تبدیل میشود.
همچنین در متنی که سفارت ایران در ژاپن منتشر کرده توضیح داده شده که «رشد اقتصادی، منطقهای و حتی جهانی نیاز به ثبات و پیشبینیپذیری» دارد. ایران معتقد است که کل منطقه و اقتصاد جهانی نمیتوانند در دنیایی از عدم قطعیت رشد کنند و همواره تاکید میشود که ثبات و پیشبینیپذیری، به عنوان ستونهای امنیت انرژی و اقتصادی جهانی معرفی شدهاند. از این رو، پافشاری ایران بر پایان کامل جنگ، به جای کمک به بیثباتی، در نهایت به ثبات بیشتر منطقه و جهان کمک خواهد کرد.
تاکید دستگاه دیپلماسی بر عدم اعتماد و تجربه تلخ
از دیگر سو، دیگر مسئولان ایران هم همواره در اظهار نظرهای خود بر این دلایل تاکید کرده و آنان را تقویت میکنند، کمااینک طی روزهای اخیر؛ هم در سخنان سیدعباس عراقچی در گفتوگو با شبکه الجزیره و هم در اظهارات بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفت وگو با شبکه Newzroom Afrika آفریقای جنوبی هم به این موضوع اشاره شده بود.
عراقچی صراحتاً اعلام میکند که هیچ زمینهای برای مذاکرات وجود ندارد و ایران هیچ اعتمادی ندارد که مذاکره با آمریکا به نتیجه برسد. وی همچنین بر لزوم دریافت تضمینهایی که اطمینان حاصل شود تجاوزهای گذشته تکرار نخواهد شد تأکید میکند و هشدار میدهد که هیچکس نمیتواند برای ما ضربالاجل تعیین کند.
علاوه بر آن اسماعیل بقائی هم با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه و سپس از سرگیری تجاوز پس از ۹ ماه، چرخه جنگ، مذاکرات، آتشبس و سپس تکرار همان الگو را چرخه شرورانه توصیف میکند که ایران دیگر آن را تحمل نخواهد کرد. او تأکید میکند که ایران در حال دفاع در برابر یک جنگ غیرقانونی است و تا زمانی که این جنگ ادامه دارد، مقابله ادامه خواهد یافت.
بررسی اظهارات مقامات نشان میدهد که ایران آتشبس موقت را نه یک فرصت، بلکه یک دام تلقی میکند که میتواند منجر به تکرار چرخه خشونت و بیثباتی شود. بنابراین پافشاری ایران بر پایان کامل جنگ، با هدف دستیابی به صلح و ثبات پایدار و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی طرف مقابل صورت میگیرد.
نظر شما